تصویب نامه شماره 20879/ت63609 هـ مورخ 1404/02/10 هیات وزیران
هیئت وزیران در جلسه 1404/2/7 به پیشنهاد شماره 43168 مورخ 1403/10/26 وزارت دادگستری (با همکاری مراجع ذی ربط) و تأیید رئیس قوه قضاییه و به استناد تبصره (2) بند (د) ماده (113) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، آیین نامه اجرایی بند یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد:
آیین نامه اجرایی بند (د) ماده (113) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران
ماده 1- در این آیین نامه، اصطلاحات زیر، در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1- قانون: قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395.
2- سامانه: سامانه ابلاغ الکترونیک قضایی (ثنا).
3- صندوق: صندوق تأمین خسارت های بدنی موضوع ماده (21) قانون.
4- تصادف رانندگی: هرگونه حادثه ناشی از وسایل نقلیه موتوری زمینی غیرریلی و یدک و کفی (تریلر) متصل به آنها یا محمولات آنها، از قبیل تصادم، تصادف، سقوط، واژگونی، آتش سوزی و یا انفجار یا هر نوع سانحه ناشی از وسایل نقلیه مذکور بر اثر حوادث غیرمترقبه که منجر به خسارت بدنی غیرعمدی شود.
5- فراجا: فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.
6- سازمان: سازمان پزشکی قانونی کشور.
ماده 2- در تمامی تصادفات رانندگی موضوع این آیین نامه، فراجا مکلف است با بررسی صحنه تصادف، ترسیم کروکی الکترونیک و تعیین علت تصادف، نسبت به تشکیل پرونده و ابلاغ گزارش تصادف (کروکی) در بستر سامانه به طرفین و حسب مورد شرکت بیمه گر یا صندوق اقدام کرده و مصدوم را به سازمان معرفی کند.
تبصره 1- چنانچه ترسیم کروکی الکترونیک یا ارسال آن به صورت الکترونیک امکان پذیر نباشد، نسخه فیزیکی آن به کلانتری یا پاسگاه مربوط ارسال می شود.
تبصره 2- در مواردی که به هر دلیل صحنه تصادف به هم خورده باشد، فراجا مکلف است با رعایت مفاد این ماده و سایر قوانین و مقررات مربوط، نسبت به تعیین علت تصادف، اقدام و در گزارش خود، به هم خوردن صحنه را تصریح کند.
ماده 3 (اصلاحی 1404/04/08)- سازمان مکلف است نوع، تعداد و حتی المقدور زمان و علت حدوث صدمات بدنی وارده به مصدوم و میزان (درصد) خسارت بدنی و همچنین زمان معاینه مجدد را به نحوی که محاسبه و پرداخت آن به سهولت برای بیمه گر یا صندوق امکان پذیر باشد، تعیین و نظریه خود را ضمن ارسال برای فراجا در بستر سامانه به طرفین و شرکت بیمه گر و یا صندوق ابلاغ کند.
تبصره 1- در صورتی که صدمات وارده به مصدوم مشمول مواد (714) و (715) کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) مصوب 1375 باشد، سازمان مکلف است این امر را در نظریه خود اعلام کند. در این موارد، فراجا پرونده را جهت رسیدگی به مرجع قضایی صالح ارسال می کند.
تبصره 2- در موارد خاصی که سازمان به جهت نوع صدمه وارده نمی تواند بر اساس مقررات موجود، خسارت بدنی وارده به زیان دیده را از جهت تعلق دیه یا ارش و میزان آن تعیین کند، سازمان مکلف است این موضوع را در نظریه خود اعلام نماید. در این موارد، فراجا پرونده را جهت رسیدگی به مرجع قضایی صالح ارسال میکند. سازمان مکلف است موارد یاد شده را هر شش ماه یک بار جهت ایجاد وحدت رویه به معاونت حقوقی قوه قضاییه ارسال کند.
تبصره 3- چنانچه احراز ارتباط صدمه بدنی وارده با تصادف رانندگی مورد تردید باشد، سازمان مکلف است مراتب را با ذکر دلیل در نظریه مربوط اعلام کند.
ماده 4- چنانچه در نظریه پزشکی قانونی، معاینه مجدد مقرر شده باشد، سازمان مکلف است میزان (درصد) قدر متیقن خسارت بدنی اعم از مقدر و غیرمقدر را تعیین و مراتب را در نظریه خود اعلام کند.
ماده 5- فراجا مکلف است پرونده های مربوط به جرایم غیرقابل گذشت موضوع این آیین نامه را برای رسیدگی به جنبه عمومی جرم به مرجع قضایی صالح ارسال کند.
ماده 6- در صورتی که امکان ابلاغ به طرفین، بیمه گر و صندوق یا یکی از آنها از طریق سامانه فراهم نباشد و امکان ثبت نام طرفین نیز در سامانه وجود نداشته باشد، فراجا پرونده را با شکایت شاکی و با ذکر دلایل عدم امکان از قبیل ناشناس بودن مقصر حادثه یا اتباع غیرمجاز، جهت رسیدگی به مرجع قضایی صالح ارسال می کند.
ماده 7- هر یک از طرفین و حسب مورد بیمه گر یا صندوق می توانند تا یک هفته پس از ابلاغ، اعتراض خود را نسبت به گزارش تصادف (کروکی) یا نظریه پزشکی قانونی به طرق مقتضی از قبیل دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، مراجعه حضوری و ارسال پستی به فراجا اعلام کنند.
تبصره – در صورت اعتراض در مهلت مقرر، مراتب ضمن درج در پرونده توسط فراجا، در مورد گزارش تصادف (کروکی)، به اشخاص مذکور و در مورد نظریه پزشکی قانونی، صرفاً به بیمه گر یا صندوق و مصدوم مرتبط با آن نظریه اعلام می شود.
ماده 8- در صورت اعتراض، فراجا پرونده را با شکایت شاکی جهت رسیدگی به مرجع قضایی صالح ارسال می کند.
ماده 9- اعتراض برخی از طرفین، بیمه گر و صندوق به نظریه پزشکی قانونی مانع از پرداخت خسارت بدنی به مصدومینی که نظریه پزشکی قانونی آنان مورد اعتراض قرار نگرفته است، نخواهد بود.
ماده 10- چنانچه ظرف مهلت مقرر در ماده (7) این آیین نامه، اعتراضی از سوی طرفین و حسب مورد بیمه گر یا صندوق نسبت به گزارش تصادف (کروکی) یا نظریه پزشکی قانونی مطرح نشود، بیمه گر یا صندوق مکلف است حداکثر ظرف بیست روز پس از انقضای مهلت یاد شده، نسبتبه پرداخت خسارت بدنی اقدام کند.
تبصره – پس از انقضای مهلت یاد شده و عدم اعتراض، مراتب به طرفین و حسب مورد بیمه گر یا صندوق جهت پرداخت خسارت بدنی اعلام می شود.
ماده 11- در مواردی که مطابق مقررات این آیین نامه، پرونده توسط مرجع قضایی رسیدگی می شود، چنانچه طرفین، بیمه گر و صندوق، حسب مورد اعتراضی به گزارش تصادف (کروکی) و نظریه پزشکی قانونی نداشته یا از اعتراض خود صرف نظر کنند، بیمه گر یا صندوق مکلف است بدون نیاز به صدور رأی دادگاه و با اعلام مرجع قضایی حداکثر ظرف بیست روز نسبت به پرداخت خسارت بدنی طبق نظریه پزشکی قانونی اعم از اولیه یا نهایی اقدام کند.
ماده 12- بیمه گر یا صندوق مکلف است نسبت به پرداخت خسارت بدنی اعم از صدمات قطعی و قدر متیقن صدمات غیرقطعی برمبنای نظریه پزشکی قانونی و به قیمت زمان پرداخت اقدام کند.
تبصره 1- در صورت عدم مراجعه متضرر از تصادف رانندگی اعم از زیان دیده یا اولیای دم و یا نماینده قانونی آنان به بیمه گر یا صندوق جهت دریافت خسارت بدنی، مطابق ماده (32) قانون و تبصره آن اقدام و مراتب به نحو مقتضی، حسب مورد به فراجا یا مرجع قضایی اعلام میشود.
تبصره 2- چنانچه بیمه گر یا صندوق در پرداخت خسارت موضوع این آیین نامه تأخیر کند، طبق ماده (33) قانون، رفتار خواهد شد.
ماده 13- در مواردی که صندوق و بیمه گر مطابق این آیین نامه خسارت بدنی را پرداخت کنند، مفاد ماده (37)، قانون نسبت به میزان خسارت بدنی پرداخت شده مُجری است.
ماده 14- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان فوریت های پزشکی (اورژانس)، بیمارستان ها و سایر مراکز درمانی و جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران مکلفند دسترسی های لازم به مستندات پزشکی مصدومان تصادفات رانندگی را برای سازمان و صندوق فراهم کنند.
ماده 15- مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه مکلف است:
1- امکان ایجاد حساب کاربری ثنا را برای طرفین فراهم کند.
2- امکان ارسال مستندات پرونده به طرفین، بیمه گر و صندوق را از طریق سامانه برای فراجا و سازمان فراهم کند.
3- با رعایت قانون مدیریت داده ها و اطلاعات ملی مصوب 1401 دسترسی لازم به سامانه برای مشاهده مستندات ارسالی از سوی فراجا و سازمان را جهت انجام تکالیف موضوع این آیین نامه حسب مورد برای طرفین، بیمه گر، صندوق و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ایجاد کند.
ماده 16- بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است در راستای اجرای این آیین نامه، بر وضعیت عملکرد بیمه گر و صندوق در مورد پرونده های موضوع این آیین نامه نظارت کند.
ماده 17(اصلاحی 1404/04/08)- موارد الزام به توقیف وسایل نقلیه موضوع تصادف رانندگی مشمول این آیین نامه و نحوه ترخیص آنها با رعایت ماده (6) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 1389، به موجب دستورالعملی که توسط کارگروهی متشکل از معاونت حقوقی رئیس جمهور (مسئول)، معاونت حقوقی قوه قضائیه، وزارت دادگستری و فراجا تهیه و ابلاغ می شود، تعیین خواهد شد.
ماده 18- در مواردی که در این آیین نامه حکمی پیش بینی نشده باشد، طبق احکام مذکور در قانون و سایر مقررات مربوط عمل می شود.
معاون اول رئیس جمهور – محمدرضا عارف
مقررات مرتبط : اصلاح آیین نامه اجرایی بند (د) ماده (113) قانون برنامه هفتم پیشرفت (تصویب نامه شماره 62983/ت64337 هـ مورخ 1404/04/25 هیات وزیران)
