هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده : هـ ع/9901478
شماره دادنامه: 140009970906010101
تاریخ: 27/2/1400
شـاکــی : خانم صبا سجادی راد
طرف شکایت : دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی
مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال بند 22 مصوبه شماره 7522/100 امنای دانشگاه مورخ 13/9/97 درخصوص اخذ شهریه دانشجویان انتقالی داروسازی
شاکی دادخواستی به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی به خواسته ابطال بند 22 مصوبه شماره 7522/100 امنای دانشگاه مورخ 13/9/97 درخصوص اخذ شهریه دانشجویان انتقالی داروسازی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:
بند 22- با شرایط و ضوابط انتقال دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج از کشور به شرح ذیل موافقت می گردد.
الف) شهریه سالیانه برای سال تحصیلی 98-97 برابر جدول ذیل تعیین می گردد و مقرر شد این مبالغ در دو قسط مساوی و قبل از انتخاب واحد و شروع هر ترم از دانشجویان اخذ گردد.
رشته مبلغ شهریه سالیانه
پزشکی عمومی هشتصد میلیون ریال
دندانپزشکی عمومی نهصد میلیون ریال
داروسازی عمومی هفتصد میلیون ریال
کارشناسی ارشد (کلیه رشته ها) سیصد میلیون ریال
کارشناسی(کلیه رشته ها) دویست و ده میلیون ریال
کاردانی (کلیه رشته ها) یکصد و پنجاه میلیون ریال
ب) شهریه سنوات آتی به پیشنهاد هیئت رئیسه و تصویب هیئت امنای دانشگاه تعیین خواهد شد.
ج) سایر شرایط و ضوابط تحصیل اینگونه دانشجویان همانند شرایط و ضوابط حاکم بر پردیس خود گردان دانشگاه خواهد بود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت :
به استحضار می رساند دانشجویان ورودی 97 و 98 رشته داروسازی و انتقال از خارج از کشور) در این افزایش شهریه قیمت دلار و حذف ارز دولتی با مساعدت مسؤولین پس از طی وراحل قانونی و مصاحبه علمی در دانشگاه های دولتی پذیرفته شدند. باتوجه به انصراف از دانشگاه مبدأ و عدم برخورداری این دانشجویان از مزایای همچون دریافت وام تحصیلی، تقسیط شهریه و استفاده از خوابگاه و با عنایت به شرایط سخت اقتصادی جامعه و عدم تمکن مالی بسیاری از دانشجویان، خواهان ابطال بند 22 مصوبه هیئت امنای دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی مبنی بر اخذ شهریه ی سالانه 70 میلیون برای یک ترم) هستیم.
خلاصه مدافعات طرف شکایت :
1- هیئت امنای دانشگاه های علوم پزشکی سراسر کشور از جمله هیئت امنای دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دارای صلاحیت ذاتی بر مبنای قوانین و مقررات ذیربط از جمله مفاد ماده (1) قانون تشکیل هیئت امنای دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی (مصوبه جلسات 181 و 183- 23/12/67 شورای عالی انقلاب فرهنگی) و ماده (7) قانون اخیرالذکر و بند «و» همین ماده می باشد. ضمن اینکه بند «ب» ماده (20) قانون برنامه پنجم توسعه و ماده (1) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب 1395 مشعر بر همین معناست.
2- از آنجا که برای دانشجوی مهمان بودجه ای در اختیار دانشگاه قرار نمی گیرد و عدم پرداخت شهریه توسط این دسته از دانشجویانتحمیل هزینه اضافی به دانشگاه متعصر را در پی خواهد داشت و از طرف دیگر موجب افزایش تقاضای مهمان از سوی دانشجویان و ایجاد فشار مضاعف به دانشگاه مقصد برای پذیرش دانشجو می شود، هیئت امنای دانشگاه تقاضای مهمانی را در صورت تأیید شورای نقل و انتقال و وجود امکانات برای پذیرش آن ها در قالب پردیس های خودگردان با طرفیت یا انتقال مازاد با پرداخت شهریه می پذیرد. این امر در رأی شماره 945 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری نیز که مصوبه هیئت امنای دانشگاه علوم پزشکی البرز را منطبق با قوانین تشخیص داده مورد پذیرش قرار گرفته است.
3- همانطور که در متن دادنامه اصداری بشماره 991 مورخ 26/11/98 هیئت تخصصی دیوان عدالت اداری نیز اشاره گردیده: «ممنوعیت اخذ شهریه از دانشجویان انتقالی یا مهمان ناظر به دانشجویان روزانه و در ظرفیت اصلی دانشگاه مقصد است. اما چنانچه دانشجوی انتقالی یا مهمان، دوره روزانه نباشد یا خارج از طرفیت اصلی دانشگاه مقصد پذیرش شود، اخذ شهریه از دانشجویان پذیرش شده براساس ظرفیت مازاد بر سهمیه آموزش رایگان خود و یا ظرفیت های جدیدی که ایجاد می کنند، براساس قیمت تمام شده یا توافقی با بخش غیر دولتی و با تأیید هیئت امنا منعی نخواهد داشت. بنابراین فقدان هر یک از دو شرط فوق منجر به جواز اخذ شهریه از دانشجویان انتقالی یا مهمان خواهد شد.
پرونده شماره هـ ع / 9901478 مبنی بر درخواست ابطال بند 22 مصوبه شماره 7522/100 هیئت امنای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی مورخ 13/09/1397 در خصوص اخذ شهریه از دانشجویان انتقالی داروسازی، در جلسه مورخ 20/02/1400 هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا به اتفاق آرا به شرح ذیل مبادرت به صدور رأی نمودند:
رأی هیأت تخصصی
نظر به اینکه اولاً: وفق بند «و» ماده (7) قانون تشکیل هیئتهای امناء دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی مصوب سال 1367 یکی از وظایف هیئت امنا تصویب نحوه وصول درآمدهای اختصاصی و مصرف آنها میباشد. ثانیاً: به موجب ماده (10) قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب سال 1383 «دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی دارای شخصیت حقوقی مستقل هستند و برابر ضوابط و آییننامههای خاص مالی معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی که به تصویب هیئت امناء و تأیید وزیر میرسد اداره میشوند». ثالثاً: مطابق بند «ب» ماده (20) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1389 «دانشگاهها، مراکز و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستانهایی که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذیربط میباشند بدون الزام به رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاههای دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آییننامههای مالی، معاملاتی و اداری ـ استخدامی ـ تشکیلاتی مصوب هیئت امناء که حسب مورد به تأیید وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستانها به تأیید رئیسجمهور میرسد، عمل مینمایند». رابعاً: بر پایه ماده (13) آییننامه انتقال دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی خارج از کشور به دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور (پردیسهای خودگردان و ظرفیت مازاد) مصوب سال 1394 شورای عالی برنامهریزی پزشکی: «دانشجویان انتقالی از خارج از کشور ملزم به پرداخت شهریه تحصیلی خود طبق مصوبات هیئت امنای دانشگاه میباشند و براساس قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران میزان شهریه دریافتی از دانشجویان با توجه به نوع رشته و سطح خدمات آموزشی، کمک آموزشی و رفاهی ارائه شده، توسط هیئت امنای دانشگاه تعیین و اعلام میشود». خامساً: برابر ماده (1) قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور مصوب سال 1395: «دانشگاهها، مراکز و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستانها و پارکهای علم و فناوری که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذیربط میباشند، بدون رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاههای دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی کشور، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آییننامههای مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی مصوب هیئت امنا که حسب مورد به تأیید وزیران علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستانها به تأیید رئیس جمهور و در مورد دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی وابسته به نیروهای مسلح به تأیید رئیس ستاد کل نیروهای مسلح میرسد، عمل میکنند». بنابراین وضع شهریه مفاداً از مصادیق امور مالی و در حوزه اختیارات هیئت امنای هر دانشگاه است و آرای صادره از هیئت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله آرای شماره 945 مورخ 28/09/1396، 2109 – 2108 مورخ 07/12/1397، 308 مورخ 07/03/1398 و 2623 مورخ 05/09/1398 نیز دلالت بر همین معنا دارد.
فلذا بنا به مراتب فوق مصوبه مورد شکایت مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و خارج از حدود اختیارات مرجع مصوِّب نبوده و قابل ابطال نمیباشد. این رأی به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
غلامرضا مولابیگی – رئیس هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
